Web Sitesi Tasarımı

Web tasarımı, son kullanıcıya sunmak için, istenilen içeriği temsil etmesi amacıyla, web sayfası oluşturmaktır. Web sayfası oluşturmada kullanılan unsurlardan bazıları; yazılı metinler, formlar ve HTML, XHTML veya XML biçiminde yerleştirilmiş resimler (GIF, JPEG, PNG formatında) dir. Daha komplike olan unsurların (grafikler, animasyonlar, videolar, sesler vb.) web sayfası tasarımında yer alması, genellikle seçeneğe bağlı olan Flash, QuickTime ve Java gibi plug-in’ler gerektirmektedir. Diğer plug-in’ler ise web sayfalarının içine HTML veya XHTML kullanarak yerleştirilmiştir.

Web Tasarımı Tarihi

Tim Barners-Lee, tarihin ilk web sitesi tasarımını Ağustos 1991’de gerçekleştirmiştir. Berners-Lee, internet ve hypertext’i ilk kez birleştirerek kullanmıştır. Web sayfaları, biçimleme dili olan HTML olarak yazılmış ve kullanıcılar, hyperlinks ile diğer sayfalarda kolaylıkla dolaşım yapabilmişlerdir.
Zaman içerisinde web ve web tasarımı geliştikçe, biçimleme dili de değişmiş, fotoğraf ve tablolar gibi nesneler eklenmesine imkan sağlayarak, daha karmaşık ve esnek bir hal almıştır.
Web’in gelişimi ile gittikçe artan talebi karşılamak için, web tasarımı yapmak amaçlı dünya çapında binlerce şirket kurulmuştur. Bu firmalar, özellikle Hindistan, Romanya ve Rusya gibi ülkelerde kurulmuş, böylece bu ülkelerde daha ucuz olan işçilikten faydalanmaya çalışmışlardır. 

Statik ve Dinamik Web Sayfaları

Statik Web Sayfaları: İçeriği ve görünümü bir “web master” ya da programcı müdahalesi olmadan değiştirilemeyen ve yenilenemeyen web sayfası şeklidir.

Dinamik Web Sayfaları:  Kullanıcı ve ziyaretçilerin girdileri, etkileşimleri veya çevresel faktörlere göre (saat, kullanıcı, veritabanı vb. gibi değişiklikler) adapte olabilen web sayfası şeklidir.

Web Sayfası Tasarımı

Web sayfası, belirli bir konu ile ilgili bilgilerin birarada toplanmasıdır. Web sitesi tasarlamak, tüm bu bilgilerin ayarlanarak düzenli bir şekilde biraraya getirilmesi ve web sitesi haline dönüştürülmesidir. Bir web sayfasını bir kitap ile karşılaştırabiliriz. Böylece kitabın her bir sayfasını bir web sayfasına benzetebiliriz.
Web sayfası tasarımının birçok farklı uygulaması vardır ve internetin hızla gelişen ortamında, gittikçe artan farklı uygulamalar kullanılmaya devam edilecektir. 

Flash Nedir?

Flash programı, oldukça geniş bir alanda web tasarımı yapmanızı sağlayan bir programdır. Oldukça esnek ve genişletilebilir bir tasarım aracı olan Flash, tamamen isteğinize bağlı olarak geliştirebileceğiniz bir programdır.
Flash programı ile vektörlere daha kolay ulaşabilir, anismasyon yaratmak için basit yöntemler kullanabilirsiniz. İleri seviyede olanlar ve yeni başlayanlar için flash programı web tasarımında oldukça etkili bir programdır. Oluşturduğunuz animasyonların, bir bilgisayar veya web tarayıcısında izlenebilmesini sağlar, yaratmış olduğunuz animasyonları sadece web üzerinden değil, Flash Player ile film olarak da dağıtımını sağlayabilirsiniz.
Vektörel özelliği sayesinde, site ziyaretçileri, tarayıcı penceresinin boyutunu değiştirdiği zaman, herşey orantılı olarak değişebilir.
Animasyonlara örnek olarak; MP3 desteği, güncellenebilir metin alanları, gelişmiş library penceresi, yayınlama fonksiyonu, timeline ve layer’larda yeni kolaylıklar, arayüz yenilikleri gösterilebilir.

Ticari ve Ticari Olmayan Web Sayfaları

Ticari amacı olmayan web sayfalarının hedefi, istenilen tepkiyi almasıyla alakalıdır.
Ticari amaçlı web sayfaları nın tasarımı ise bazı temel uygulamalara dayalıdır:
İçerik: Web sitesinde bulunan bilgiler ve sayfanın zenginliği, siteyle alakalı olmalı ve web sitesinin hedeflediği kesme hitab etmelidir.
Kullanışlılık: Web sitesinin kullanımı kolay ve dolaşımı basit ve güvenilir olmalıdır.
Görünüm: Grafik ve metinler, baştan sona sitenin bütünlüğünü koruması için tek bir stilde olmalıdır.
Görünürlük: Web sitesi, tüm arama motorlarında ya da başlıca arama motorları nda yer almalı, kolay bulunabilir olmalıdır.
Web sitesinin ilk sayfası Ana Sayfa (Home Page) olarak adlandırılır. Bazı siteler ise ilk sayfa olarak Splash Page kullanırlar. Splash Page, genellikle dil veya bölge seçeneği ya da bir giriş notu içerir. Web sitesi içerisinde bulunan her bir web sayfası, kendi URL’si bulunan bir HTML’dir. Her bir web sayfası oluşturulduktan sonra, hyperlink’lerden oluşan bir dolaşım menüsü kullanarak, birbirlerine birleştirilirler. Daha hızlı gezinti sağlayabilmek, online kullanıcı sayısına, daha az Splash Page kullanımına vs. bağlıdır. Özellikle ticari web sitelerinde buna dikkat etmek gerekmektedir.
Web sitesi tamamlandıktan sonra, herkes tarafından görüntülenebilmesi için, internet üzerinde yayınlanır. “FTP client” kullanılarak bu işlem gerçekleştirilebilir. Web sitesi yayınlandıktan sonra, site trafiğini veya popüleritesini artırmak için “ web master ” tarafından birçok teknik kullanılabilir. Bu tekniklerden bazıları, web sitesinin Google veya Yahoo gibi arama motorlarına kaydının yaptırılması, diğer web siteleriyle link değişimi uygulanması, benzer web siteleriyle bağlantıda olunması vb.dir.

Multidisipliner Gereklilikler

Web sitesi tasarımı; bilgi sistemleri, bilgi teknolojileri ve iletişim tasarımı gibi bir çok disiplinden geçmektedir. Web sitesi, “front-end” ve “back-end” olarak tanımlanan bilgi sistemlerinden oluşmaktadır. Sayfa görünümü, kullanıcı arabirimi, grafikler, metinler, ses vb. gibi görünür unsurlar “front-end” olarak adlandırılır. “back-end” ise, görünmeyen skript fonksiyonlarından, kod kaynağının etkinliğinden ve “front-end”e veri sağlayan sunucu unsurlarından oluşmaktadır. Web geliştirme projesinin büyüklüğüne bağlı olarak, web sitesi tasarımı, konusunda uzmanlaşmış “web master”lar ya da proje müdürleri tarafından yürütülür.

Web Tasarımı Yapmak İsteyenlere Tavsiyeler

Amatör veya profesyonel olarak web tasarımı yapmak isteyenlerin, öncelikle nasıl bir site yapmak istediklerine karar vermeleri gerekmektedir. Çünkü kişisel bir web sitesi yapmak ile kurumsal bir web sitesi yapmak arasında farklılıklar vardır.
Kişisel web sitelerinde, istediğiniz içeriği istediğiniz görünüm ve tasarımda girebilirsiniz. Bir bütünlük olması zorunlu değildir. Ancak kurumsal web tasarımlarında, öncelikle kurumun imajının iyi yansıtıldığı ve bunun tüm site genelinde korunduğundan emin olmak gerekmektedir. Bunun için firma ile sürekli iletişim içerisinde olmak, web sitesi tasarlarken firmanın isteklerine öncelik vermek gerekebilir.
Hitab etmek istediğiniz kesmi iyi belirleyip, buna uygun bir tasarım yapabilirsiniz. Örnek olarak, belirli müşterisi olan değerli ürünlerin sergileneceği bir web tasarımı yapacaksanız, burada bulunan resimlerin görüntülenme hızı çok önemli olmayabilir. Ancak bir alışveriş sitesi tasarlıyorsanız, burada kullanıcı için en önemli şeyin zaman kazanmak olduğunu ve gereksiz animasyonlardan kaçınmanız gerektiğini unutmamalısınız.
Sitenizde kullanacağınız her unsurun bir amacı ve anlamı olması gerekir. Özellikle ön yükleme gerektiren Flash uygulamaları, sitenizin ziyaretçi sayısını fazlasıyla azaltabilir. Tasarlayacağınız siteye bir ziyaretçi gözüyle bakar ve görmek istediğiniz unsurları ona göre belirlerseniz, oluşturacağınız sitenin daha etkili olmasını sağlarsınız.
Web sitesinde kullanacağınız resim ve yazıları önceden toparlarsanız, konuya olan hakimiyetiniz artacak ve tasarım hakkında kafanızda daha iyi bir planlama oluşturmuş olacaksınız. Photoshop’un “save for the web” uygulamasıyla, site tasarımında kullanacağınız resimlerin hangi format ve kalitede olacağını baştan görebilirsiniz. Sitede kullanacağınız jpeg resimleri kaydederken, görüntü kalitesini maksimum değil de minimum olarak kaydederseniz, resmin boyutunu yarı yarıya küçültmüş ve kalitesinden de fazla birşey kaybetmemiş olursunuz.
Site haritası oluşturmanız, sadece site ziyaretçilerinin siteniz hakkında hızla fikir edinmelerine yaramakla kalmayıp, yapmış olduğunuz web tasarımını da konu başlıklarıyla tekrar gözden geçirmenizi sağlayacaktır.